Nieuws

Studiedag BNVGOO Leuven vrijdag 9 maart 2018

"Intieme informatie. De ethiek van het onderzoek in cliëntendossiers van opvoedingsinstellingen."

 

Studiedag van de BNVGOO in samenwerking met de KULeuven (Vanden Heuvel Instituut VHI 00.41, Dekenstraat 2, B-3000 Leuven)

Lezingen bij het thema van de studiedag vanaf 13.30 uur.

 
Dr. Saskia Bultman (Radboud Universiteit Nijmegen, Algemene Cultuurwetenschappen) - Ethische kwesties in historisch onderzoek: Persoonsdossiers van gestichtspupillen als bron
 
In deze voordracht wordt ingegaan op vragen rond de omgang met informatie in persoonsdossiers van gestichtspupillen, in het bijzonder die van het Rijksopvoedingsgesticht voor meisjes (1905-1975). De voordracht richt zich op het gebruik van de schriftelijke neerslag van de door de institutionele staf gebruikte assessmenttechnieken, zoals observatie- en testrapporten en autobiografische teksten van de pupillen zelf. Deze technieken onderbouwden de beoordeling en categorisering van de meisjes, maar construeerden ook mede hun zelfbeeld, zo zal worden betoogd. De lezing is gebaseerd op het in 2016 verschenen proefschrift: Constructing a Female Delinquent Self. Assessing Pupils in the Dutch State Reform School for Girls, 1905-1975.
 
Dr. Karin Van Honacker (Afdelingshoofd Internationale en externe relaties, Rijksarchief in België) - De Algemene Verordening Gegevensbescherming en de implicaties voor archivering en onderzoek
 
Op 27 april 2016 keurden het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie de Algemene Verordening Gegevens­bescherming (AVG) goed: de nieuwe Europese wet die de bescherming van natuurlijke personen moet verbeteren waar het de verwerking van hun persoonsgegevens betreft. De AVG huldigt het principe van het ‘doeleinde’ (persoonsgegevens moeten voor welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden worden verzameld en mogen vervolgens niet verder worden verwerkt) en het principe van de ‘opslagbeperking’ (persoonsgegevens moeten worden bewaard in een vorm die het mogelijk maakt de betrokkenen niet langer dan noodzakelijk te identificeren) en introduceert ook een aantal nieuwe rechten voor het individu, waaronder het recht op gegevenswissing of ‘recht op vergetelheid’, en het recht op rectificatie. Deze bepalingen vormen een ernstige belemmering voor de werkzaamheden van zowel de archivaris – die de betrouwbaarheid, authenticiteit en volledigheid van archieven moet garanderen – als de onderzoeker. Gelukkig wordt in de AVG de mogelijkheid tot afwijkingen voor ‘verwerking met het oog op archivering in het algemeen belang, wetenschappelijk of historisch onderzoek of statistische doeleinden‘ voorzien. Die afwijkingen zijn evenwel geen automatisme, maar zijn verbonden aan voorwaarden en ‘passende waarborgen’ die de archivaris resp. de onderzoeker moeten kunnen bieden. De AVG gaat in per 25 mei 2018. Wat betekent dit voor onderzoekers?
 
Dr. Lieselot de Wilde (Universiteit Gent, Vakgroep Sociaal Werk en Sociale Pedagogiek) - Sleutels tot het verleden - het persoonlijke dossier in residentiële zorg: een bron voor levensgeschiedenis en historisch pedagogisch onderzoek
 
Sinds de eeuwwisseling hebben grote groepen van voormalige geïnstitutionaliseerde kinderen gebruik gemaakt van het recht om hun 'persoonlijk dossier’ in te kijken, dit heeft de aandacht getrokken naar deze documenten en hun potentieel voor wetenschappelijk historisch onderzoek. Deze bijdrage onderzoekt de betekenissen van de persoonlijke dossiers in de context van de Gentse weeshuizen uit de periode 1945-1984 als bron van informatie voor zowel historisch pedagogisch onderzoekers als volwassen zorgverlaters zelf. Op basis van de ervaringen van degenen die hun dossier hebben geraadpleegd, komen we tot de conclusie dat het persoonlijk dossier van de Gentse weeskinderen in veel gevallen nieuwe informatie verschaft, maar tegelijkertijd een groot aantal problemen onopgelost laat en niet zelden nieuwe uitdagingen voor de oud-wezen creëert. Hoewel de dossiers belangrijke inzichten bieden voor ons als onderzoekers die de meest recente periode in de geschiedenis van de Gentse weeshuizen hebben bestudeerd, is het complex om ze te zien als 'sleutels tot het verleden' voor voormalige weeskinderen die hun eigen, individuele levensgeschiedenis proberen te (re)construeren.


 



 

 

 

 

 

 

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren